Book description
Bho chionn deich bliadhna fichead, bha cnan agus cultar na Gidhlig, a
bha air a bhith iomraiteach ann an Alba airson 1,300 bliadhna, a rir
coltais ann an ceumannan deireannach cronadh bsmhor a mhair 200
bliadhna. Bha an ireamh de dhaoine a bhruidhinneadh Gidhlig ann an Alba
air tuiteam deich uiread thairis air an linn a chaidh roimhe. Cha robh
an cnan fhin cumanta ach a-mhin ann an coimhearsnachdan sgapte ceann an
iar-thuath na Gaidhealtachd agus Innse Gall. Ro bhliadhnaichean trtha na
ciad linne thar fhichead, ge-t, bha atharrachadh mara air tighinn.
Theireadh cuid gun robh a' Ghidhlig - a bha na cuspair magaidh is
nimhdeis airson ineachan - a-nise 'fasanta'. Bha obraichean Gidhlig rim
faotainn; chaidh foghlam tro mheadhan na Gidhlig a stidheachadh ann an
iomadh ite; agus chunnaic luchd-poileataigs agus luchd-gnomhachais gun
robh buannachdan an lib a bhith cirdeil ris a' chultar. Ged a bha ireamh
luchd-labhairt na Gidhlig a' sor thuiteam agus seann daoine a'
caochladh, dh'fhs an cronadh na bu mhaille, agus airson a' chiad uair
ann an 100 bliadhna, thisich rdachadh co-roinneil a' tighinn air an
ireamh de dhaoine ga s a' cheud a bha a' cleachdadh a' chnain. B' e
sersa de dh'ath-bhethachadh a bha anns na thachair: ath-bhethachadh
Gidhlig a dh'fhoillsich e fhin ann an cel pop, litreachas, ealain,
brdachd, foillseachadh, drma, ridio agus telebhisean. B' e morbhail
annasach a bh' ann ris nach robh dil. Agus aig cridhe a' ghluasaid sin,
bha foghlam. Gealach an Fhis ag innse sgeulachd aon ionaid, Sabhal Mr
Ostaig, a' cholaiste Ghidhlig san Eilean Sgitheanach a tha air a bhith
aig teis-meadhain an dsgaidh seo. Ach, thar gach rud, tha an leabhar a'
mion-sgrdadh mar a thugadh dchas airson an ama ri teachd do chultar
urramach aig m nuair a shaoilear gun robh gach n caillte. S e
neach-naidheachd agus ghdar, a tha air duaisean a chosnadh, a tha ann an
Roger Hutchison. Am measg nan leabhraichean a bu trithe aige tha Empire
Games: The British Invention of Twentieth-Century Sport, Polly: The True
Story Behind Whisky Galore, The Soap Man: Lewis, Harris and Lord
Leverhulme.
